Metoda Ortograffiti. Klasy VII-VIII

Nowe Ortograffiti przygotowujące do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego

 

Wyzwania

Starszy uczeń z trudnościami w uczeniu się wymaga terapii równie intensywnej, jak uczeń młodszy. Nie tylko dlatego, że czeka go egzamin zewnętrzny w ósmej klasie, ale również dlatego, że przed nim wiele wyzwań związanych ze zdobyciem wiedzy i umiejętności o większym stopniu trudności. W klasach starszych zwiększa się ilość tekstów literackich o trudniejszym charakterze. Podręczniki zawierają dłuższe porcje informacji, w których dominuje specjalistyczne słownictwo, pojęcia, terminy i skomplikowane zwroty, a składnia zdań jest bardziej wymagająca, odległa od składni języka potocznego. W związku z tym również praca ucznia z trudnościami w uczeniu się w klasie 7 i 8 powinna wejść na nowe tory.

 

Jak zorganizować pracę Metodą Ortograffiti

Egzamin ósmoklasisty jest dużym wyzwaniem dla ucznia z trudnościami w uczeniu się. Aby zakończył się sukcesem, uczeń potrzebuje dłuższego okresu przygotowania i specjalnych pomocy, które pomogą mu przezwyciężyć trudności. Dlatego proponujemy zorganizować w szkole dodatkowe zajęcia - w formie Klubu Ortograffiti -  przygotowujące uczniów z trudnościami w uczeniu się z klas VII i VIII do egzaminu. Nauczyciel, który zdecyduje się prowadzić taki Klub Ortograffiti otrzymuje bezpłatnie:

  • program pracy na rok szkolny 2018/2019,
  • bezpłatny kurs internetowy przygotowujący do realizacji zajęć (odpłatny jest egzamin),
  • zestawy Ortograffiti. Język polski. Klasa VII cz.1 i Ortograffiti. Język polski. Klasa VIII cz.1,
  • gadżety klubowe dla uczniów.
     

Aby skorzystać z przedstawionej propozycji, należy:

  • zgłosić swój udział w Programie Animatora Ortograffiti: http://ortograffiti.pl/Klub-Ortograffiti/Animator-Ortograffiti
  • ukończyć internetowy kurs Animatora Ortograffiti: http://kursy.operon.pl/Kursy/animator-ortograffiti2
  • korzystać podczas zajęć z serii Ortograffiti. Język polski. Klasa VII lub Ortograffiti. Język polski. Klasa VIII (każdy uczeń ma swój zeszyt)
  • zapisać się na internetowy kurs Egzamin Ósmoklasisty z Ortograffiti. Język polski, w którym zostanie udostępniony program zajęć oraz praktyczne informacje na temat egzaminu ósmoklasisty.
     

Zachęcamy również do tego, by potraktować udział w tym projekcie, jako innowację pedagogiczną. Szczegółowe informacje o tym, jak to przeprowadzić, znajdą się w kursie Egzamin Ósmoklasisty z Ortograffiti.

 

Dla kogo

Z Metody mogą korzystać:

  • poloniści na zajęciach wyrównawczych lub specjalnych zajęciach przygotowujących do egzaminu ósmoklasisty (opis wyżej)
  • terapeuci pedagogiczni na zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych
  • inni nauczyciele, którzy prowadzą zajęcia dla uczniów z trudnościami w uczeniu się

 

Co zyskuje uczeń pracujący tą metodą

Praca Metodą Ortograffiti zwiększy kompetencje ucznia w obszarze czytania, pisania, rozumienia dłuższego tekstu oraz poleceń, a także przetwarzania i wykorzystywania informacji w różny sposób. Ponadto zadania mają na celu usprawniać i kompensować funkcje poznawcze, takie jak: koncentracja uwagi, orientacja w przestrzeni, funkcje wzrokowe, ruchowe i słuchowe, a także doskonalić ucznia w trudnej dla niego materii grafii, ortografii i interpunkcji. W efekcie pracy uczeń zwiększy poziom wiedzy i umiejętności koniecznych do uzyskiwania pozytywnych ocen z przedmiotów szkolnych, właściwych dla jego potencjału oraz przezwyciężać trudności w uczeniu się nie tylko języka polskiego, ale też innych przedmiotów.

Uczeń podczas pracy metodą:

  • doskonali umiejętność czytania, w tym głośnego, z zaangażowaniem emocjonalnym w tekst,
  • doświadcza i obcuje ze szczególną składnią,
  • przekształca i modyfikuje składnię – ćwiczenie składni,
  • ćwiczy styl,
  • trenuje pisanie na zadany temat,
  • poznaje najróżniejsze słowa i zwroty, powiedzenia, frazeologizmy,
  • gromadzi zasób słów – buduje własny słownik,
  • poznaje synonimy, antonimy, neologizmy,
  • utrwala i uzupełnia wiadomości z zakresu gramatyki, stylistyki, ortografii i interpunkcji,
  • obcuje z tekstami o różnej funkcji i stylu (literackie, informacyjne, publicystyczne, definicje),
  • rozwija umiejętności twórcze i wyobraźnię, a także myślenie, zwłaszcza nierutynowe, polegające na rozstrzyganiu własnych wątpliwości, zmuszające do samodzielności, a nie do wpisania się w schemat czy oczekiwania testu,
  • trenuje rozumienie poleceń o złożonym charakterze,
  • trenuje uważność, koncentrację i pamięć,
  • doskonali zdolność spostrzegania i selekcjonowania znaków graficznych - liter i innych,
  • ćwiczy zapis, kaligrafię, motorykę małą,
  • wzmacnia funkcje percepcyjno-motoryczne i ich integrację (słuchową, wzrokową, kinestetyczno-ruchową).
     

Umieszczone przy numerach zadań piktogramy informują, jakie funkcje poznawcze oraz wybrane umiejętności są doskonalone podczas ich wykonywania. 

 

Dlaczego praca tą metodą skutecznie przygotuje ucznia do egzaminu

Metoda Ortograffiti, ze względu na swój charakter terapeutyczny, odpowiada uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wszystkie elementy proponowanej serii, począwszy od struktury przez typ zadań, ich charakter, a także podejście metodyczne zostały dobrane tak, by uwzględniały trudności uczniów i pomagały w ich przezwyciężeniu. Ponadto szczególny nacisk położono na rozwijanie tych umiejętności, które są kluczowe na egzaminie.

1. Uczenie się jest tym bardziej skuteczne im więcej emocji mu towarzyszy

Dla uczniów w wieku trzynastu, czternastu lat ważne jest przeżywanie emocji (wkraczanie w wiek adolescencji). Postanowiliśmy wykorzystać ten czynnik i zaprezentować uczniowi materiał, z którym może utożsamiać się emocjonalnie, czytając i wykonując zadania. Powstała w ten sposób powieść w odcinkach, którą uczeń czyta i wykonuje ćwiczenia o różnorodnym charakterze.

2. Tekst jest bazą do ćwiczenia wszystkich umiejętności

Dwa zeszyty ćwiczeń zawierają po 26 kart pracy. Bazą karty pracy jest tekst – fragment powieści lub krótki tekst popularnonaukowy czy publicystyczny, dobrany w taki sposób, aby uzupełniał tekst literacki o ciekawe wiadomości. Język powieści skonstruowany został specjalnie, by uczeń mógł obcować z różną leksyką i różną składnią. Mamy więc miejsca o różnorodnym stylistycznie charakterze, o różnorodnej budowie zdań. Wszystko po to, by uczeń trenował czytanie właściwe dla jego wieku.

3. Polecenia wymagają od ucznia uważności, wnikliwego czytania, myślenia

Skłaniają ucznia do wielokrotnego sięgania do tekstu, zaznaczania, kolorowania, zakreślania i szukania, co zwiększa poziom aktywnego czytania i wyszukiwania informacji. Inne zadania wiążą się z czytaniem i przetwarzaniem informacji w tabelach, grafach, mapach myślowych, schematach itp. Taka zamierzona konstrukcja poleceń powoduje, że uczeń nie może pobieżnie ich przeczytać i postąpić rutynowo. Znane są pomyłki uczniów, wynikające z pobieżnego przeczytania polecenia, mimo że jesteśmy przekonani o wiedzy ucznia.

4. Zadania doskonalą umiejętności potrzebne na każdym przedmiocie szkolnym

Tematyka odcinków tekstów literackich i innych skorelowana jest z programem nauczania w klasach 7 i 8. Dotyczy to na przykład historii i geografii, matematyki, a także języka polskiego. Ponadto zadania doskonalą umiejętności przydatne na innych przedmiotach takie, jak:

  • budowanie wypowiedzi krótkiej – wnioski, uzasadnienia, wyjaśnienia, przypisy,
  • notowanie w formie planu, tabel, wykresów, grafów, map myślowych,
  • tworzenie i czytanie diagramów, map, szkiców.

 

Jak pracować, by osiągnąć najlepsze efekty

Optymalna ilość i częstotliwość pracy zaistnieje wtedy, gdy uczeń wykona jedną kartę na tydzień pod okiem nauczyciela lub terapeuty, a w razie potrzeby i zależnie od tempa pracy, uzupełni ją w domu.

Karty pracy można wykorzystywać w różnorodny sposób. Karta pracy nie zakłada gotowego scenariusza lekcji. Uczniowie mogą z nią pracować indywidualnie, w parach, w grupach czy całej klasie. Praca z kartą może wypełniać całą lekcję lub też jej część. Można wykonywać wszystkie zadania lub tylko niektóre, zgodnie z założonymi celami.